Waar de ouderen van morgen het verschil maken.
Het Huis van Sep is voor de ouderen die kleiner willen wonen, maar groter willen leven.
Met de toekenning van het Stimuleringsfonds is, door RAUMKULTUR en IkLandschap, een woonvorm ontworpen voor ouderen met een sterke gemeenschapszin. In de afgelopen jaren heeft RAUMKULTUR op verschillende locaties projecten gerealiseerd waarin ontmoetingsruimtes, ofwel het verbindend programma, centraal staan.
De ervaring van het realiseren van meerdere ontmoetingsruimtes voor ouderen door het hele land, met verschillende type bewoners heeft een Sociaal Eisen Pakket (SEP) opgeleverd. Dat Sociaal Eisen Pakket bestaat uit essentiële onderdelen voor de gemeenschap, voor de omgeving en voor de activiteiten gekoppeld aan de seizoenen. Hier is het idee van het Huis van Sep op gebaseerd.
In diezelfde periode zijn honderden wensen opgehaald met de vraag hoe mensen oud willen worden. Uit al deze gesprekken komt één universele wens naar voren: ertoe doen, en dat blijven doen. Het Huis van Sep is volledig rondom dit uitgangspunt ingericht.
De Grijze Tsunami
We worden ouder dan ooit, en dat is iets om te vieren, maar het brengt ook grote veranderingen met zich mee.
De komende decennia groeit het aandeel ouderen in onze samenleving enorm terwijl het aantal mensen dat in de zorg werkt juist afneemt.
Steeds meer mensen wonen langer thuis. Dat is mooi, want het geeft vrijheid en zelfstandigheid. Maar het legt ook een groeiende druk op de zorg, op mantelzorgers, en op een woningmarkt die daar nog nauwelijks op is ingericht. We hebben te weinig passende woonvormen voor mensen die geclusterd willen wonen.
De woningopgave is dus niet alleen een kwestie van stenen en stikstof en capaciteit, maar van samenleven. We moeten opnieuw leren om samen te wonen op manieren die ontmoeting vanzelf laten ontstaan, waar mensen naar elkaar omzien, en waar eenzaamheid plaatsmaakt voor betrokkenheid. Als mensen samen leven en elkaar ondersteunen, vermindert niet alleen eenzaamheid, maar ook de druk op de zorg. Inzetten op samenredzaamheid is essentieel.
"Er zijn veel visies en beleid ontwikkeld over wonen in zorgzame woongemeenschappen in onze vergrijzende samenleving. Nu is het tijd om te doen, om te ontwerpen, om te realiseren. Er gebeurt al veel en er wordt veel kennis gedeeld, maar er moet nu worden doorgepakt, want er zijn vele verschillende woonvormen nodig."
— Hans Adriani (Bestuurlijk aanjager Wonen Welzijn Zorg voor ouderen)
Het Huis van Sep
… is een woonomgeving waar doordachte voorzieningen, samenredzaamheid en communicatiesystemen de basis vormen voor een duurzame en vitale gemeenschap. Waar je laagdrempelig onderdeel bent van een community die naar elkaar omkijkt, om eenzaamheid uit te bannen en vitaliteit te verhogen. Met mensen die laten zien dat je juist samen je eigen wereld kunt vergroten, hoe oud je ook bent.
Verander het narratief.
Als er in de toekomst nieuwe woonvormen worden gerealiseerd, dan worden dat de plekken waar de ouderen van morgen het verschil maken.
Het Huis van Sep is bedoeld voor de nieuwsgierige senior: iemand die wil delen, leren, creëren. Die niet stilstaat, maar meebeweegt met een wereld die verandert.
Hier draait het om verbinding tussen generaties, tussen bewoners en buren, tussen mens en natuur. Een plek die vitaliteit ademt: waar iets groeit, waar mensen elkaar zien, en waar ouder worden betekent: meedoen, meeleven, en meegeven. Zo krijgt ouder worden een nieuwe betekenis: niet iemand van vroeger, maar iemand van nu. Een senior die met liefde, aandacht en lef vooruitkijkt.
Zo ontstaan vitale woonomgevingen waar de toekomst van ouder worden zichtbaar wordt: niet individueel, maar verbonden; niet zorgafhankelijk, maar zorgzaam. Grote, nu nog anonieme appartementencomplexen waarin de plint opnieuw betekenis krijgt. Geen dichte gevels, maar open woonkamers van de gemeenschap met leefkeukens waar gekookt en gelachen wordt, een huistheater waar verhalen gedeeld worden, een kleine winkel/cafe voor koffie en taart. Plekken waar buurtbewoners langskomen en bewoners elkaar vanzelf ontmoeten.
Genius Loci.
Het ontwikkelen van een woonvorm die past bij de plek.
Genius Loci gaat over het benutten van en doorwerken op dat wat er al aan waarde is, zowel fysiek als sociaal. Vanuit daar onderzoeken we wat kan worden toegevoegd om een vitale gemeenschap te ontwikkelen. Er is daarvoor niet één blauwdruk, maar het werken met de gemeenschap, de plek en de seizoenen vormt hiervoor de basis.
Een vitale gemeenschap ontstaat door de ruimte voor gezamenlijkheid en activiteiten in de buitenlucht. Het stimuleren van beweging en het naar buiten gaan in ieder seizoen is daar onlosmakelijk mee verbonden. Door de activiteiten te verbinden aan de seizoenen en het buiten zijn, staat de gemeenschap midden in zijn omgeving en wordt ingezet op het herstel van de relatie met de natuur. Juist nu de biodiversiteit, ruimte en stilte onder druk staan is het essentieel om plekken te ontwerpen waar we met elkaar en met de natuur in verbinding staan. Een nieuwe generatie woonconcepten kan die verbinding herstellen: tussen mens en mens, tussen mens en natuur, tussen leven en samenleven.
Bron: Housing Apart Together -
Collectieve woonvormen in Vlaanderen
De ultieme woonvorm voor ouderen is er één:
-
Doordat mensen ervoor hebben gekozen om voor elkaar te zorgen, zodat professionele zorg kan worden uitgesteld.
-
Bewoners zijn bij elkaar betrokken. Ondersteund door digitale tools.
-
Bewoners doen kleine klusjes, koken samen, onderhouden de tuin en dragen bij aan het dagelijks leven.
-
Een moderne inrichting die uitnodigt om familie en kleinkinderen te ontvangen.
Wat hebben we nodig om dit voor elkaar te krijgen? Hiervoor zijn er drie onderdelen waar we expliciet oog voor moeten hebben en welke onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ze klinken simpel, maar zijn zeker niet altijd geborgd in de huidige ontwikkelingen:
Ontwerp de gemeenschap.
Ontwerp de omgeving.
Vier de seizoenen.
Dit platform is mede mogelijk gemaakt door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en is ter kennisdeling voor iedereen die een woonvorm voor ouderen wil ontwikkelen of realiseren. Het is zo levendig mogelijk in beeld gebracht middels eigen beelden, sfeerimpressie en inspiratiebeelden.* Het biedt inspiratie en richting voor het creëren van vitale gemeenschappen binnen anonieme appartementencomplexen, voor zowel transformaties van oude gebouwen als nieuwbouw.
Dit manifest is een ideaalbeeld van een samenleving die ‘ontmoeten’ centraal zet. Het pretendeert niet volledig te zijn, maar is een start om het gesprek te voeren over ‘hoe de gemeenschap centraal te stellen’, als cruciaal onderdeel van het ontwerpproces waarbij ouderen van waarde willen zijn voor de buurt.
*Neem contact met ons indien er een beeld wordt gebruikt, waarbij u als bron wilt worden vermeld.